Nadejście zimy to prawdziwa gratka dla tych, którzy czekają na rozpoczęcie sezonu morsowania. Z tego artykułu dowiesz się m.in., co daje morsowanie, jakie są jego wady i zalety oraz jak przygotować się na pierwsze morsowanie.
Spis treści:
- Na czym polega morsowanie?
- Co daje morsowanie? Najważniejsze korzyści dla organizmu
- Morsowanie – zalety i wady. Czy jest zdrowe?
- Jak zacząć morsować bezpiecznie? Praktyczny poradnik
- Przeciwwskazania i skutki uboczne morsowania
- Morsowanie – jakie ma zalety i od czego zacząć? Podsumowanie
- Zakończenie
- FAQ: Morsowanie – często zadawane pytania
Na czym polega morsowanie?
Morsowanie to nic innego jak zanurzanie się w zimnej wodzie. Zazwyczaj oznacza to kąpiel w zbiorniku wodnym lub przenośnych wannach do morsowania. Temperatura wody z założenia ma zwykle między 8 a 12°C , choć niektóre „morsy” (tak popularnie nazywa się osoby podejmujące tę aktywność) wykonują ekstremalne zanurzenia w wodzie zimniejszej niż 5 stopni Celsjusza.
Co daje morsowanie? Najważniejsze korzyści dla organizmu
Na samym początku należy podkreślić, że wiele badań dotyczących morsowania jest niespójnych w wynikach, a część bazuje głównie na subiektywnych odczuciach osób morsujących.
Wśród najczęstszych potencjalnych korzyści morsowania wskazuje się:
- poprawę samopoczucia,
- zmniejszenie częstotliwości występowania infekcji,
- pozytywny wpływ na profil lipidowy (efekt może jednak wynikać również z aktywności fizycznej podejmowanej przez badanych),
- wzrost wrażliwości na insulinę.
To także może Cię zainteresować:
>> Sport zimą – wysiłek fizyczny w niskich temperaturach otoczenia
Morsowanie – zalety i wady. Czy jest zdrowe?
Zimna woda w pierwszych sekundach prowadzi do skurczu oskrzeli i płuc co skutkuje hiperwentylacją. Trudności z kontrolą oddechu mogą prowadzić do ataku paniki. W trakcie zanurzenia dochodzi także do przejściowego obciążenia serca, co może powodować zaburzenia rytmu serca .
Jak już zostało wspomniane, morsowanie może sprzyjać poprawie odporności i zmniejszeniu częstotliwości przeziębień, ale tak samo również zwiększać ryzyko infekcji (zwłaszcza przy morsowaniu w ekstremalnych warunkach) – dane w tym zakresie nie są spójne.
Niewątpliwą zaletą morsowania jest pozytywny wpływ na nastrój oraz zwiększenie ilości brunatnej tkanki tłuszczowej, odpowiedzialnej za termogenezę.
Jak zacząć morsować bezpiecznie? Praktyczny poradnik
Przede wszystkim należy morsować w towarzystwie. Nawet u doświadczonej osoby może dojść do znacznego zwolnienia akcji serca i omdlenia, a w konsekwencji nawet do utonięcia.
Do wody należy wchodzić stopniowo, uprzednio robiąc krótką rozgrzewkę. Sesje powinny być krótkie – trwające maksymalnie 2-3 minuty, natomiast na samym początku kilkanaście sekund zanurzenia to wystarczający czas.
Warto wiedzieć, że wiatr obniża odczuwalną temperaturę, dlatego dobrze jest morsować w miejscach osłoniętych od wiatru lub nie podejmować tej aktywności w szczególnie wietrzne dni.
Przeczytaj również:
>> Bieganie zimą – wady i zalety. Jak się przygotować do joggingu?
Pierwsze morsowanie: jak się przygotować i czego się spodziewać?
- Przed każdym morsowaniem wykonaj rozgrzewkę, np. w formie lekkiego truchtania, podskoków, pajacyków.
- Do wody najlepiej wejść w skarpetach neoprenowych czy obuwiu, aby nie ryzykować zranieniem stopy.
- Początkowo podczas wejścia dojdzie do przyspieszenia rytmu oddechów – należy głęboko oddychać, starając się wyrównać ten rytm.
- Zabierz ze sobą akcesoria do wysuszenia oraz ciepłe ubrania, aby rozgrzać się zaraz po zakończeniu morsowania.
Przeciwwskazania i skutki uboczne morsowania
Przed pierwszym morsowaniem – szczególnie jeśli chorujesz przewlekle – warto skonsultować się ze specjalistą, czy to bezpieczna dla Ciebie aktywność.
Reumatoidalne zapalenie stawów a morsowanie
Morsowanie przy reumatoidalnym zapaleniu stawów może skutkować krótkotrwałą redukcją dolegliwości bólowych. Trudno jednak określić, czy pozytywnie wpływa na długoterminowy przebieg choroby.
Morsowanie a żylaki, co warto wiedzieć?
Żylaki nie są przeciwwskazaniem do morsowania. Zarówno osoby z drobnymi pajączkami i bardziej zaawansowanymi zmianami żylnymi mogą korzystać z zimnych kąpieli.
Morsowanie a regeneracja w sporcie
Morsowanie może przynosić korzyści w postaci redukcji bolesności mięśni czy obniżania poziomu markerów uszkodzenia mięśni po intensywnym lub długotrwałym wysiłku (sporty wytrzymałościowe lub dyscypliny o zmiennej intensywności).
Doraźnie może jednak pogarszać wyniki w sprintach i skokach, dlatego ekspozycja na zimno nie jest najlepszym pomysłem w przypadku planowania takich wysiłków. Jedna z publikacji wskazuje także, że jej przewlekłe stosowanie po treningu oporowym (siłowym) może osłabiać długoterminowe adaptacje siłowe i hipertroficzne.
Morsowanie – jakie ma zalety i od czego zacząć? Podsumowanie
- Morsowanie stymuluje może prawdopodobnie zmniejszać częstość infekcji, choć badania w tym zakresie nie są spójne.
- Przygodę z morsowaniem należy rozpoczynać od krótkich kilkudziesięciosekundowych sesji.
- Nie wolno morsować po zażyciu alkoholu i dla bezpieczeństwa najlepiej robić to w parze/grupie.
Zakończenie
Morsowanie może przynosić pewne korzyści zdrowotne, natomiast dane w tym temacie są ograniczone. Do każdego wejścia do zimnej wody należy się odpowiednio przygotować i zachować przy tym podstawowe zasady bezpieczeństwa.
FAQ. Morsowanie – często zadawane pytania
Krótkotrwała ekspozycja na zimno może stymulować układ immunologiczny, jednak dane z literatury nie są spójne. Dostępne dane nie wskazują więc jednoznacznie, jak morsowanie wpływa korzystnie na odporność.
Zazwyczaj zaleca się morsowanie 1-3 razy w tygodniu. Istotna jest regularność – lepiej morsować krócej i częściej niż rzadko oraz w długich sesjach.
Długość morsowania zależy przede wszystkim od doświadczenia – im większe, tym dłuższy może być czas zanurzenia. Na początek wystarczy kilkanaście do kilkudziesięciu sekund ekspozycji.
Istnieją badania wskazujące pozytywny wpływ morsowania na redukcję bólu stawów na okres przeszło 24 godzin.
Nie wolno morsować po spożyciu alkoholu. Nie należy również morsować w trakcie aktywnej infekcji (w tym przeziębienia).
opieka merytoryczna: lek. Katarzyna Banaszczyk
Bibliografia:
- Strukow, A. Morsowanie – korzyści, skutki uboczne, przeciwwskazania. Dostęp: 18.01.2026
https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/morsowanie-korzysci-skutki-uboczne-przeciwskazania/ - Zając, K., Kupczak, A., Dolińska, A. i wsp. Wpływ morsowania na regenerację powysiłkową i jakość życia osób uprawiających sport rekreacyjnie. Journal of Education, Health and Sport. 2023;41(1):50-56.
- Wesołowski, R., Gackowska, M., Woźniak, A. i wsp. Oddziaływanie zimna na organizm człowieka – morsowanie jako forma rekreacji ruchowej. [w:] WIOSNA MŁODYCH FIZJOTERAPEUTÓW 2013; r. 4, s. 39-49.
- Choo HC, Lee M, Yeo V, Poon W, Ihsan M. The effect of cold water immersion on the recovery of physical performance revisited: A systematic review with meta-analysis. J Sports Sci. 2022;40(23):2608-2638.
- Malta ES, Dutra YM, Broatch JR, Bishop DJ, Zagatto AM. The Effects of Regular Cold-Water Immersion Use on Training-Induced Changes in Strength and Endurance Performance: A Systematic Review with Meta-Analysis. Sports Med. 2021;51(1):161-174.
