Ból pachwiny u sportowców to częsty problem, który potrafi nawracać i utrudniać trening, zwłaszcza w dyscyplinach wymagających sprintów, zwrotów i kopnięć. Jedną z typowych przyczyn przewlekłych dolegliwości w tej okolicy jest pubalgia sportowa, nazywana także przepukliną sportową. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest pubalgia, jakie daje objawy, czym różni się od przepukliny pachwinowej oraz jak wygląda leczenie i powrót do aktywności.
Spis treści:
- Co to jest pubalgia sportowa?
- Przepuklina sportowa – jak daje objawy?
- Różnica między przepukliną sportową a pachwinową
- Przepuklina sportowa – przyczyny
- Pubalgia sportowa u piłkarzy i sportowców zespołowych
- Jakie są metody leczenia pubalgii sportowej?
- Pubalgia sportowa – podsumowanie
- FAQ. Pubalgia sportowa – często zadawane pytania
Co to jest pubalgia sportowa?
Pubalgia sportowa, nazywana także przepukliną sportową, to przeciążeniowe uszkodzenie w obrębie przyczepu mięśnia prostego brzucha do kości łonowej i/lub struktur tylnej ściany kanału pachwinowego. Najczęściej objawia się przewlekłym bólem w obrębie spojenia łonowego lub pachwiny nasilającym się podczas przyspieszeń, zwrotów i dynamicznych zmian kierunku. Problem częściej dotyczy dyscyplin z dużą pracą bioder i tułowia, takich jak piłka nożna, hokej czy lekkoatletyka.
Ból w pachwinie może mieć więcej przyczyn. Więcej na ten temat znajdziesz w artykule: Naciągnięta pachwina u sportowców. Objawy, przyczyny i ćwiczenia na ból pachwiny
Przepuklina sportowa – jak daje objawy?
Dolegliwości zwykle narastają stopniowo i utrzymują się tygodniami, a po przerwie mogą wracać wraz z powrotem do pełnych obciążeń. Najczęściej występują:
- ból pachwiny lub nad spojeniem łonowym, zwykle jednostronny, rzadziej obustronny, czasem promieniujący w okolice przywodzicieli,
- nasilenie dolegliwości podczas sprintu, startów i zatrzymań, zwrotów, kopnięć oraz ruchów rotacyjnych tułowia,
- ból przy napięciu mięśni brzucha, na przykład przy kaszlu, kichaniu, parciu lub w ćwiczeniach typu plank,
- tkliwość przy ucisku okolicy przyczepu mięśnia prostego brzucha do kości łonowej, często również tkliwość przywodzicieli uda.
Różnica między przepukliną sportową a pachwinową
Mimo podobnej nazwy pubalgia sportowa nie jest klasyczną przepukliną pachwinową. W przepuklinie sportowej nie dochodzi do uwypuklenia otrzewnej ani narządów jamy brzusznej, ponieważ nie jest to typowa wada powłok brzusznych. Jest to przeciążeniowe uszkodzenie struktur mięśniowo-ścięgnistych w okolicy pachwiny i spojenia łonowego. Objawy mogą być podobne, ale mechanizm powstawania i leczenie są inne.
Przepuklina sportowa – przyczyny
Najczęściej dochodzi do kumulowania przeciążeń w okolicy spojenia łonowego i pachwiny. Sprzyjają temu:
- mikrourazy przyczepu mięśnia prostego brzucha do kości łonowej,
- osłabienie tylnej ściany kanału pachwinowego bez cech klasycznej przepukliny,
- przeciążenie wynikające z nierównowagi między mięśniami brzucha a przywodzicielami,
- ograniczona ruchomość biodra, duża objętość sprintów i zwrotów oraz zbyt mała regeneracja.
Pubalgia sportowa u piłkarzy i sportowców zespołowych
W sportach zespołowych mechanizm przeciążeniowy występuje szczególnie często, ponieważ trening i rywalizacja opierają się na powtarzalnych przyspieszeniach, zwrotach oraz kopnięciach. W efekcie ból najczęściej nasila się podczas sprintów, strzałów i dynamicznych zmian kierunku, a u części zawodników także podczas napięcia mięśni brzucha.
Przeczytaj również:
>> Kontuzje piłkarzy amatorów i zawodowców – jak często występują i jakich części ciała dotyczą?
>> Badania dla profesjonalnych piłkarzy
Jakie są metody leczenia pubalgii sportowej?
Pubalgia sportowa zwykle leczona jest najpierw zachowawczo, a zabieg operacyjny rozważa się przy utrzymujących się objawach po około 3 miesiącach intensywnej rehabilitacji.
Pubalgia sportowa – leczenie zachowawcze
Postępowanie zachowawcze najczęściej obejmuje:
- czasową modyfikację obciążeń, szczególnie ograniczenie sprintów, kopnięć, strzałów i gwałtownych zwrotów,
- fizjoterapię ukierunkowaną na core i biodra, w tym stabilizację tułowia, pracę pośladków i przywodzicieli, poprawę zakresu ruchu i kontrolę ustawienia miednicy,
- stopniowy powrót do biegania i gry po zmniejszeniu bólu i poprawie kontroli ruchu,
- leczenie objawowe jako wsparcie, na przykład krótkotrwałe leki przeciwzapalne, a w wybranych przypadkach iniekcje, jako uzupełnienie rehabilitacji.
Leczenie operacyjne przepukliny sportowej
Operację rozważa się, gdy ból utrzymuje się mimo leczenia zachowawczego. Najczęściej wykonuje się wzmocnienie tylnej ściany kanału pachwinowego metodą otwartą lub laparoskopową, czasem z użyciem siatki, a w wybranych przypadkach zabieg uzupełnia się o procedury w obrębie przywodzicieli, przyczepu mięśnia prostego brzucha lub spojenia łonowego. Po operacji do sportu na wcześniejszym poziomie wraca co najmniej 75% zawodników.
Pubalgia sportowa – podsumowanie
Pubalgia sportowa jest przeciążeniową przyczyną przewlekłego bólu pachwiny i okolicy spojenia łonowego, typową dla dyscyplin z przyspieszeniami, zwrotami i kopnięciami. Nie jest tym samym co przepuklina pachwinowa, dlatego ważna jest właściwa diagnostyka różnicowa. Leczenie zwykle zaczyna się od modyfikacji obciążeń i fizjoterapii ukierunkowanej na core i biodra, a operację rozważa się dopiero przy braku poprawy po około 12 tygodniach rehabilitacji.
FAQ. Pubalgia sportowa – często zadawane pytania
Nie. Postępowanie zwykle zaczyna się od leczenia zachowawczego: modyfikacji obciążeń oraz fizjoterapii ukierunkowanej na stabilizację tułowia i pracę bioder. Operację rozważa się najczęściej dopiero wtedy, gdy ból utrzymuje się mimo około 12 tygodni dobrze prowadzonej rehabilitacji.
Tak, objawy mogą nawracać, szczególnie jeśli po leczeniu zawodnik wraca do pełnych obciążeń zbyt szybko lub bez poprawy kontroli ruchu, stabilizacji i bilansu obciążeń. Po leczeniu operacyjnym większość sportowców wraca do gry na wcześniejszym poziomie, ale nadal kluczowe jest właściwe prowadzenie rehabilitacji i stopniowy powrót do sportu.
Zwykle nie zaleca się trenowania przez ból, bo przeciążane ruchy podtrzymują stan zapalno-przeciążeniowy i wydłużają leczenie. W praktyce często można utrzymać część aktywności, ale po modyfikacji obciążeń, czyli bez sprintów, kopnięć i gwałtownych zmian kierunku, oraz równolegle z rehabilitacją.
opieka merytoryczna: lek. Katarzyna Banaszczyk
Bibliografia:
- Cohen B, Kleinhenz D, Schiller J, Tabaddor R. Understanding athletic pubalgia: a review. R I Med J (2013). 2016 Oct 4;99(10):31–35. PMID:27706276.
- Elattar O, Choi HR, Dills VD, Busconi B. Groin injuries (athletic pubalgia) and return to play. Sports Health. 2016;8(4):313–323. doi:10.1177/1941738116653711.
- Forlizzi JM, Ward MB, Whalen J, Wuerz TH, Gill TJ 4th. Core muscle injury: evaluation and treatment in the athlete. Am J Sports Med. 2023;51(4):1087–1095. doi:10.1177/03635465211063890.
- Hatem M, Martin RL, Bharam S. Surgical Outcomes of Inguinal-, Pubic-, and Adductor-Related Chronic Pain in Athletes: A Systematic Review Based on Surgical Technique. Orthop J Sports Med. 2021;9(9):23259671211023116. doi:10.1177/23259671211023116.
- ISHA – The Hip Preservation Society. Ból spojenia łonowego – pubalgia: patient information fact sheet [Internet]. 2024 [cytowany 2026-02-04]. Dostępne na: https://www.ishasoc.net/wp-content/uploads/2024/11/PL_Pubalgia.pdf
