Główną funkcją odzieży kompresyjnej jest wywieranie ucisku (kompresji) na określone partie ciała. Początkowo kompresja była wykorzystywana w celach medycznych, m.in. u pacjentów po operacjach, przy zaburzeniach krążenia żylnego, żylakach oraz w profilaktyce niektórych chorób żylnych. Z czasem znalazła zastosowanie również w sporcie, gdzie zaczęto ją wykorzystywać jako sposób na wspomaganie regeneracji i potencjalną poprawę wydolności podczas aktywności fizycznej.
| Z tego artykułu dowiesz się, że: – Odzież kompresyjna znajduje zastosowanie zarówno w medycynie, m.in. w leczeniu i profilaktyce zaburzeń krążenia żylnego, jak i w sporcie. – W sporcie odzież kompresyjna może ograniczać drgania mięśni podczas wysiłku i zmniejszać ich bolesność po treningu. – Może również wspomagać przepływ krwi żylnej w kończynach dolnych i regenerację mięśni. – Medyczna odzież kompresyjna różni się od sportowej przede wszystkim stopniem i sposobem wywierania ucisku. Kompresja medyczna może łagodzić objawy zaburzeń krążenia, ale nie zawsze usuwa ich przyczynę, którą należy ustalić z lekarzem. – Aby uzyskać oczekiwany efekt, należy prawidłowo dobrać rozmiar i stopień kompresji. – Odzież kompresyjna jest co do zasady bezpieczna dla osób zdrowych, jednak istnieją przeciwwskazania do jej stosowania. Aby ocenić, czy one występują oraz w celu doboru odpowiedniego stopnia kompresji warto skonsultować się ze specjalistą. |
Spis treści:
- Co to jest odzież kompresyjna i jak działa?
- Co daje odzież i bielizna kompresyjna podczas treningu?
- Czy kompresja poprawia wydolność i wyniki sportowe?
- Odzież kompresyjna do biegania – kiedy warto ją stosować?
- Czy odzież kompresyjna jest zdrowa?
- Odzież kompresyjna na rower – w czym może pomóc kolarzowi?
- Czy odzież i bielizna kompresyjna po treningu poprawiają regenerację?
- Kiedy jeszcze stosuje się odzież i bieliznę uciskową (kompresyjną)?
- Jak dobrać odzież kompresyjną?
- Kiedy stosować odzież kompresyjną, a kiedy lepiej jej unikać?
- Czy odzież kompresyjną można nosić cały dzień?
- Podsumowanie – czy warto stosować odzież kompresyjną?
Co to jest odzież kompresyjna i jak działa?
W normalnych warunkach krew żylna przemieszcza się z kończyn dolnych w kierunku serca dzięki pracy pompy mięśniowej i specjalnych zastawek, które przepuszczają krew tylko w jednym kierunku i zapobiegają jej cofaniu się. Jednak podczas długotrwałego siedzenia lub stania, w przypadku niektórych chorób, a także po intensywnym wysiłku fizycznym może dojść do zaburzenia tych procesów. Odzież kompresyjna wywiera kontrolowany ucisk na mięśnie i naczynia krwionośne, wspomagając przepływ krwi żylnej i pracę zastawek. W ten sposób wywiera korzystny wpływ na organizm, w tym na regenerację mięśni po wysiłku, co może wynikać z kilku mechanizmów fizjologicznych:
- Po pierwsze, kompresja może wspierać krążenie krwi obwodowej oraz powrót żylny poprzez oddziaływanie na pracę pompy mięśniowej. Może to sprzyjać dostarczaniu tlenu i składników odżywczych do tkanek mięśniowych oraz ograniczaniu obrzęków powstających po intensywnym wysiłku.
- Po drugie, odzież kompresyjna ogranicza nadmierne drgania mięśni i innych tkanek miękkich podczas wykonywania ćwiczeń. Może to zmniejszać obciążenia mechaniczne i wpływać na ekonomię ruchu, potencjalnie ograniczając zmęczenie mięśni.
- Po trzecie, kompresja może pomagać w utrzymaniu temperatury mięśni. W niektórych badaniach wskazywano, że utrzymywanie odpowiedniej temperatury tkanek może korzystnie wpływać na zdolność mięśni do generowania siły.
- Nie można także wykluczyć znaczenia czynników psychologicznych. W badaniach zaobserwowano poprawę subiektywnej oceny regeneracji u osób stosujących kompresję.
Wyróżnia się odzież kompresyjną medyczną oraz profilaktyczną i sportową. Medyczna odzież kompresyjna jest stosowana w leczeniu i profilaktyce określonych schorzeń, przede wszystkim zaburzeń krążenia żylnego i limfatycznego. Sportowa odzież kompresyjna zazwyczaj charakteryzuje się niższym stopniem ucisku niż wyroby kompresyjne przeznaczone do użycia w celach medycznych. Jej głównym zadaniem jest wspomaganie mięśni podczas aktywności fizycznej i potencjalne wspieranie regeneracji po wysiłku.
Odzież kompresyjna jest zwykle produkowana z mieszanki włókien syntetycznych, najczęściej poliamidu i elastanu. Specjalne technologie produkcji pozwalają uzyskać określony stopień ucisku i odpowiednio rozłożyć go na poszczególnych obszarach ciała. Przykładowo, w medycznych wyrobach kompresyjnych na kończyny dolne największy ucisk występuje zazwyczaj w okolicy kostki i stopniowo zmniejsza się w kierunku uda. Wynika to z konieczności wspomagania odpływu krwi żylnej z dolnych partii kończyn. Z kolei sportowa odzież kompresyjna często wykorzystuje kompresję strefową, zapewniając ucisk na określone grupy mięśniowe i ograniczając ich drgania podczas wysiłku.
Do najczęściej stosowanych rodzajów odzieży kompresyjnej należą: podkolanówki i getry; pończochy; rajstopy i legginsy; rękawy i opaski; sportowa odzież kompresyjna – koszulki, szorty, topy i spodnie.
Co daje odzież i bielizna kompresyjna podczas treningu?
Potencjalne korzyści ze stosowania odzieży kompresyjnej podczas treningów i po ich zakończeniu to:
- Wspomaganie regeneracji – ograniczenie bolesności mięśni po wysiłku oraz wsparcie procesu odzyskiwania siły i mocy mięśniowej.
- Ograniczenie obrzęków – odpowiednio dobrany ucisk wspomaga powrót krwi żylnej z kończyn dolnych oraz odpływ płynów z tkanek, w tym limfy, przeciwdziałając ich nadmiernemu gromadzeniu się.
- Ograniczenie drgań i obciążeń mechanicznych mięśni – kompresja zmniejsza drgania mięśni i tkanek miękkich podczas wysiłku, co sprzyja ograniczaniu obciążeń mechanicznych. Elastyczny materiał dodatkowo chroni skórę przed otarciami.
- Poprawa komfortu fizycznego i psychicznego – elastyczna odzież zapewnia uczucie dopasowania i podtrzymania mięśni, sprzyjając większemu komfortowi podczas aktywności fizycznej.
- Utrzymywanie temperatury mięśni – odzież kompresyjna pomaga zachować ciepło podczas wysiłku, szczególnie w chłodniejszych warunkach, co może korzystnie wpływać na właściwości mięśni, w tym ich elastyczność.
- Potencjalna poprawa ekonomii biegu – ograniczenie drgań mięśni i wpływ na propriocepcję, czyli czucie położenia i ruchu ciała w przestrzeni, mogą sprzyjać bardziej ekonomicznemu wykonywaniu ruchów.
Czy kompresja poprawia wydolność i wyniki sportowe?
Odzież kompresyjna jest szeroko wykorzystywana jako sposób na wspomaganie regeneracji po intensywnym wysiłku fizycznym, a tym samym jako pośrednie narzędzie wspomagające wydolność i wyniki sportowe, szczególnie w przypadku ograniczonego czasu na regenerację między treningami lub zawodami.
Jednak wyniki badań dotyczących jej bezpośredniego wpływu na wyniki sportowe są niejednoznaczne i zależą od wielu czynników, w tym rodzaju aktywności fizycznej, intensywności wysiłku oraz sposobu stosowania kompresji, o czym szerzej w kolejnych rozdziałach.
Odzież kompresyjna nie stanowi więc złotego środka na poprawę wydolności i wyników sportowych. W określonych przypadkach może być natomiast uzupełnieniem innych elementów wpływających na osiągnięcia sportowe, przede wszystkim odpowiedniego treningu i regeneracji.
Nie można również wykluczyć udziału efektu placebo. Samo przekonanie sportowca o korzystnym działaniu odzieży kompresyjnej może wpływać na jego subiektywne odczucia, poziom komfortu i ocenę zmęczenia. W badaniach obserwowano poprawę subiektywnej oceny regeneracji, która nie zawsze znajdowała odzwierciedlenie w obiektywnych parametrach fizjologicznych.
Odzież kompresyjna do biegania – kiedy warto ją stosować?
Biegacze oczekują różnych efektów stosowania odzieży kompresyjnej podczas biegania i po jego zakończeniu. Podczas biegania odzież kompresyjna potencjalnie pełni kilka funkcji:
- Poprawa propriocepcji – ucisk na skórę pobudza receptory odpowiedzialne za czucie położenia ciała w przestrzeni. Dzięki temu biegacz może lepiej odczuwać położenie i ruch swoich nóg, kontrolować technikę biegu oraz wykonywać bardziej precyzyjne ruchy. Rozważa się również wpływ kompresji na poprawę ekonomii biegu, szczególnie przy dużych prędkościach.
- Poprawa krążenia krwi – ucisk na naczynia krwionośne wspomaga odpływ krwi żylnej z kończyn dolnych i jej powrót do serca. W procesie tym uczestniczy również pompa mięśniowa, czyli przede wszystkim mięśnie łydek, które podczas skurczów pomagają przepychać krew przez żyły.
- Ograniczenie drgań mięśni – podczas biegania mięśnie i tkanki miękkie podlegają wibracjom, które mogą zwiększać obciążenia mechaniczne. Odzież kompresyjna ogranicza te drgania.
- Wsparcie i utrzymywanie temperatury mięśni – kompresyjny materiał zapewnia uczucie podtrzymania mięśni, pomaga zachować ciepło i chroni skórę przed otarciami. Nie zastępuje to jednak rozgrzewki, która jest ważna w profilaktyce przykurczów mięśni.
Odzież kompresyjną można stosować zarówno podczas treningu, jak i po jego zakończeniu, aby wspomagać regenerację.
Przeczytaj też:
>> Przykurcz mięśni – kiedy się pojawia i jak go leczyć?
Badania częściowo potwierdzają korzyści stosowania bielizny kompresyjnej wśród biegaczy:
- W badaniu oceniającym wyniki biegu na dystansie 10 km u 12 osób stosujących podkolanówki o niskim, średnim i wysokim stopniu kompresji oraz bez kompresji, nie stwierdzono istotnych różnic w czasie biegu, jednak osoby stosujące niski i średni ucisk wykazywały mniejszy spadek mocy mięśni nóg podczas testu wyskoku po wysiłku.
- W badaniu analizującym subiektywne odczucia 24 uczestników maratonu podczas 72 godzin regeneracji, w którym jedna grupa stosowała legginsy kompresyjne, natomiast druga otrzymała pozorowany zabieg ultradźwiękami, stwierdzono, że osoby stosujące kompresję zgłaszały mniejszą bolesność mięśni po 24 godzinach, jednak poziom markerów uszkodzenia mięśni i stanu zapalnego we krwi nie różnił się istotnie między grupami.
- W innym badaniu analizowano wyniki powtarzanych sprintów na dystansie 30 metrów. Zawodniczki stosujące specjalistyczną odzież kompresyjną z silikonowymi paskami uzyskiwały lepsze wyniki podczas końcowych sprintów. Zaobserwowano również wydłużenie kroku oraz mniejsze odczuwane zmęczenie mięśni ud.
Czy odzież kompresyjna jest zdrowa?
Odzież kompresyjna wykorzystywana w celach profilaktycznych, w tym w sporcie, na ogół jest bezpieczna dla osób zdrowych, u których nie występują przeciwwskazania do jej stosowania. Dla bezpieczeństwa istotne jest również odpowiednie dopasowanie odzieży. Zbyt silny lub nierównomierny ucisk może powodować dyskomfort, podrażnienia skóry, a w niektórych przypadkach także zaburzenia czucia.
Międzynarodowy konsensus ekspertów z 2020 roku wskazuje, że poważne powikłania związane z kompresjoterapią występują bardzo rzadko, jeśli stosuje się ją prawidłowo i uwzględnia przeciwwskazania.
Przed rozpoczęciem regularnego stosowania odzieży kompresyjnej, nawet o profilaktycznym stopniu ucisku, warto skonsultować się ze specjalistą w celu odpowiedniego doboru odzieży i wykluczenia ewentualnych przeciwwskazań, szczególnie w przypadku występowania problemów zdrowotnych, powrotu do aktywności po kontuzji lub przebytych zabiegach. W ramach ogólnej profilaktyki zdrowotnej osób aktywnych fizycznie warto również regularnie kontrolować stan organizmu.

Odzież kompresyjna na rower – w czym może pomóc kolarzowi?
Odzież kompresyjna była pierwotnie powszechnie stosowana w medycynie jako metoda wspomagania przepływu krwi. Zaczęto więc przypuszczać, że może to być pomocne również podczas wysiłku, ponieważ lepszy przepływ mógłby wspierać dostarczanie tlenu do pracujących mięśni i poprawiać wydolność.
W jednym z badań 12 wysoko wytrenowanych kolarzy wykonało dwie 30-minutowe próby na ergometrze rowerowym, stosując odzież kompresyjną obejmującą całe kończyny dolne lub zwykłe szorty rowerowe. Próby obejmowały 15 minut jazdy ze stałym obciążeniem, a następnie 15-minutową jazdę na czas. Wyniki wykazały niewielką, około 1-procentową poprawę średniej mocy oraz obniżenie tętna o 2,6% podczas jazdy ze stałym obciążeniem. Nie zaobserwowano natomiast różnic w stężeniu mleczanu we krwi, obwodzie łydek i ud ani odczuwanej bolesności mięśni. Autorzy wskazali, że stosowanie odzieży kompresyjnej podczas jazdy na rowerze może nieznacznie poprawiać wyniki sportowe, potencjalnie poprzez wspomaganie dostarczania tlenu do pracujących mięśni.
W innym badaniu z udziałem 20 osób aktywnych fizycznie stwierdzono, że noszenie legginsów kompresyjnych podczas powtarzanych sprintów rowerowych z krótkimi przerwami na odpoczynek poprawiało wyniki sportowe i przepływ krwi w mięśniu obszernym bocznym uda. Uczestnicy wykonywali cztery serie po 10 maksymalnych, 6-sekundowych sprintów. Stosowanie kompresji wiązało się ze wzrostem maksymalnej mocy osiąganej podczas sprintów oraz obniżeniem tętna średnio o 2 uderzenia na minutę.
Dodatkowo w innym badaniu wykazano, że na skuteczność odzieży kompresyjnej podczas jazdy na rowerze wpływa poziom ucisku wywieranego na kończyny dolne (poziom kompresji), szczególnie w przypadku ograniczonego czasu na regenerację.
Czy odzież i bielizna kompresyjna po treningu poprawiają regenerację?
Odpowiednia regeneracja po ćwiczeniach jest niezbędna, aby utrzymać wydolność podczas kolejnych treningów i zawodów. Badania naukowe wskazują, że stosowanie odzieży kompresyjnej może wspomagać proces regeneracji, szczególnie w zakresie odzyskiwania siły i mocy mięśniowej po intensywnym wysiłku fizycznym.
W metaanalizie z 2017 roku wykazano niewielkie, ale istotne korzyści ze stosowania kompresji. Największe korzyści dotyczyły odzyskiwania siły mięśniowej, szczególnie w okresie od 2 do 8 godzin oraz po ponad 24 godzinach od zakończenia wysiłku. Biorąc pod uwagę rodzaj aktywności, kompresja najskuteczniej wspomagała regenerację po ćwiczeniach oporowych, zwłaszcza po upływie ponad 24 godzin. Zaobserwowano również korzystny wpływ na wyniki jazdy na rowerze następnego dnia po wysiłku. Do analizy włączono badania, w których odzież kompresyjną zakładano podczas ćwiczeń i pozostawiano na czas regeneracji, zakładano bezpośrednio po treningu (najpóźniej w ciągu 2 godzin od jego zakończenia) lub noszono podczas przerw między kolejnymi seriami wysiłku.
Podobne wyniki uzyskano w metaanalizie z 2025 roku, obejmującej 27 badań naukowych. Wykazano, że odzież kompresyjna istotnie łagodziła spadek siły i mocy mięśniowej związany ze zmęczeniem wywołanym wysiłkiem. Korzystny wpływ na odzyskiwanie siły mięśniowej obserwowano przy okresach odpoczynku trwających od 1 do 48 godzin oraz po ponad 72 godzinach. Z kolei ograniczenie spadku mocy mięśniowej było najbardziej widoczne w ciągu pierwszych 24 godzin regeneracji.
Skuteczność odzieży kompresyjnej może różnić się w zależności od grupy mięśniowej. Przykładowo, w badaniach odzież kompresyjna stosowana na kończyny dolne istotnie łagodziła spadek siły mięśni po wysiłku. W przypadku kończyn górnych ogólny wpływ kompresji na odzyskiwanie siły mięśniowej nie był istotny. Wyniki te są zgodne z obserwacjami wcześniejszych badań. O’Riordan i współpracownicy wykazali, że noszenie odzieży kompresyjnej na kończyny dolne przez 4 godziny po treningu siłowym poprawiało wyniki testów oceniających regenerację siły mięśniowej.
W ocenie regeneracji organizmu po intensywnym wysiłku pomocne mogą być również badania laboratoryjne. Przykładowo, pakiet Regeneracja Biegacza w ALAB sport obejmuje m.in. oznaczenie kinazy kreatynowej, mioglobiny i elektrolitów, pozwalając ocenić wybrane parametry związane z obciążeniem organizmu po treningu.

Kiedy jeszcze stosuje się odzież i bieliznę uciskową (kompresyjną)?
Poza sportem odzież kompresyjna znajduje zastosowanie również w codziennej profilaktyce oraz w celach medycznych.
W celach profilaktycznych stosuje się ją m.in. podczas długotrwałych lotów i podróży, pracy w pozycji siedzącej lub stojącej, a także aktywności wymagających wielogodzinnego pozostawania w jednej pozycji, np. podczas wędkowania.
W celach medycznych odzież kompresyjna jest stosowana m.in. przy zaburzeniach krążenia żylnego, żylakach, obrzękach, po urazach i operacjach, a w określonych przypadkach również po porodzie.
Jak dobrać odzież kompresyjną?
Przy wyborze odzieży kompresyjnej należy kierować się dwoma głównymi kryteriami: jej przeznaczeniem oraz rozmiarem.
Ze względu na przeznaczenie wyróżnia się dwa rodzaje sportowej odzieży kompresyjnej:
- Kompresja aktywna – przeznaczona do stosowania podczas treningów i zawodów sportowych.
- Kompresja regeneracyjna (Recovery) – przeznaczona do stosowania po zakończeniu wysiłku, w okresie odpoczynku. Bywa też noszona podczas długotrwałych podróży, np. lotów i przejazdów.
Dobór rozmiaru powinien opierać się na indywidualnych wymiarach ciała. Pomiary najlepiej wykonywać rano, przed pojawieniem się ewentualnych obrzęków, szczególnie w przypadku kończyn dolnych. Drętwienie, mrowienie, zmiana koloru skóry lub wcinanie się brzegów to sygnał, że rozmiar lub stopień ucisku jest nieodpowiedni. Należy pamiętać, że dobór medycznej odzieży kompresyjnej powinien odbywać się przy wsparciu specjalisty, który wykonuje odpowiednie pomiary i pomaga dobrać gotowy wyrób lub zamówić odzież wykonaną na miarę.
Odzież kompresyjna przy zakupie powinna być nowa, ponieważ wcześniej używane wyroby mogą mieć osłabione właściwości uciskowe.
Przy regularnym, codziennym noszeniu medyczne wyroby kompresyjne zazwyczaj wymagają wymiany po około sześciu miesiącach, ponieważ z czasem ich właściwości uciskowe słabną. Sportowa odzież kompresyjna przy nieregularnym użytkowaniu i odpowiedniej pielęgnacji może zachowywać swoje właściwości dłużej, nawet przez 2–3 lata, w zależności od produktu i zaleceń producenta.
Aby przedłużyć trwałość odzieży, należy przestrzegać zaleceń dotyczących jej pielęgnacji, w tym odpowiedniej temperatury prania. W przypadku wielu wyrobów zalecane jest delikatne pranie ręczne.
Kiedy stosować odzież kompresyjną, a kiedy lepiej jej unikać?
Odzież kompresyjna jest na ogół bezpieczna dla osób zdrowych, jednak istnieją przeciwwskazania oraz schorzenia, przy których jej stosowanie wymaga konsultacji z lekarzem.
Do przeciwwskazań i sytuacji wymagających szczególnej ostrożności należą:
- Aktywne choroby skóry – m.in. zapalenie skóry, otwarte rany i owrzodzenia troficzne.
- Przewlekłe choroby tętnic kończyn dolnych, szczególnie ciężka choroba tętnic obwodowych, gdy wskaźnik kostka–ramię wynosi poniżej 0,6, ciśnienie przy kostce poniżej 60 mmHg, ciśnienie przy palcu stopy poniżej 30 mmHg lub przezskórne ciśnienie tlenu poniżej 20 mmHg.
- Ryzyko ucisku na istniejący, powierzchownie przebiegający pomost tętniczy.
- Ciężka niewydolność serca – w klasie IV według NYHA oraz w klasie III bez wyraźnych wskazań i odpowiedniego monitorowania.
- Zaawansowana cukrzyca, szczególnie z ciężką neuropatią i utratą czucia lub mikroangiopatią z ryzykiem martwicy skóry.
- Indywidualna nietolerancja lub alergia na materiały wykorzystywane do produkcji odzieży kompresyjnej.
Czy odzież kompresyjną można nosić cały dzień?
Medyczną odzież kompresyjną zazwyczaj zaleca się zakładać rano, bezpośrednio po przebudzeniu, najlepiej jeszcze przed wstaniem z łóżka. Wynika to z faktu, że po opuszczeniu nóg i rozpoczęciu chodzenia może pojawić się niewielki obrzęk. Taką odzież często nosi się przez cały dzień, zdejmując ją na noc, chyba że lekarz zaleci inaczej.
W przypadku sportowców zasady są inne. Kompresję aktywną stosuje się podczas treningów i zawodów, natomiast regeneracyjną – po zakończeniu wysiłku. W badaniach nad regeneracją stosowano odzież kompresyjną przez kilka, a nawet kilkadziesiąt godzin. Nie ustalono jednak optymalnego czasu jej noszenia, dlatego nie ma potrzeby stosowania sportowej odzieży kompresyjnej przez cały dzień bez konkretnego uzasadnienia. Czas jej noszenia warto ustalić ze specjalistą, uwzględniając m.in. harmonogram treningów oraz inne metody wspierania regeneracji.
Zobacz również:
>> Akupresura – techniki, korzyści, skutki uboczne
Podsumowanie – czy warto stosować odzież kompresyjną?
Dostępne badania wskazują, że odzież kompresyjna może wspomagać krążenie krwi, ułatwiając jej powrót do serca, poprawiać odpływ limfy oraz ograniczać zastój krwi w kończynach dolnych. Ucisk może również zmniejszać średnicę żył powierzchownych i wspierać regenerację siły i mocy mięśniowej po intensywnym wysiłku. Najbardziej widoczne korzyści w zakresie regeneracji obserwowano po treningu oporowym oraz w przypadku stosowania kompresji na kończyny dolne. Znaczenie mogą mieć również czas odpoczynku, stopień wytrenowania i poziom ucisku. Zarówno osoby wytrenowane, jak i niewytrenowane mogą odnosić korzyści ze stosowania odzieży kompresyjnej, choć u osób wytrenowanych efekty były bardziej widoczne.
Bibliografia:
1. Li X, Su H, Du L, Li G, Lv Y, Liu X, Feng L, Yu L. Effects of Compression Garments on Muscle Strength and Power Recovery Post-Exercise: A Systematic Review and Meta-Analysis. Life (Basel). 2025 Mar 11;15(3):438. doi: 10.3390/life15030438. PMID: 40141783; PMCID: PMC11944185.
2. Brown F, Gissane C, Howatson G, van Someren K, Pedlar C, Hill J. Compression Garments and Recovery from Exercise: A Meta-Analysis. Sports Med. 2017 Nov;47(11):2245-2267. doi: 10.1007/s40279-017-0728-9. PMID: 28434152.
3. Driller MW, Halson SL. The effects of wearing lower body compression garments during a cycling performance test. Int J Sports Physiol Perform. 2013 May;8(3):300-6. doi: 10.1123/ijspp.8.3.300. Epub 2012 Sep 19. PMID: 23006643.
4. Rabe E, Partsch H, Morrison N, Meissner MH, Mosti G, Lattimer CR, Carpentier PH, Gaillard S, Jünger M, Urbanek T, Hafner J, Patel M, Wu S, Caprini J, Lurie F, Hirsch T. Risks and contraindications of medical compression treatment – A critical reappraisal. An international consensus statement. Phlebology. 2020 Aug;35(7):447-460. doi: 10.1177/0268355520909066. Epub 2020 Mar 2. PMID: 32122269; PMCID: PMC7383414.
5. Ali A, Creasy RH, Edge JA. The effect of graduated compression stockings on running performance. J Strength Cond Res. 2011;25(5):1385–1392. doi: 10.1519/JSC.0b013e3181d6848e. PMID: 21293307.
6. Hill JA, Howatson G, van Someren KA, Walshe I, Pedlar CR. Influence of compression garments on recovery after marathon running. J Strength Cond Res. 2014;28(8):2228–2235. doi: 10.1519/JSC.0000000000000469. PMID: 24714530.
7. Broatch JR, Bishop DJ, Halson S. Lower Limb Sports Compression Garments Improve Muscle Blood Flow and Exercise Performance During Repeated-Sprint Cycling. Int J Sports Physiol Perform. 2018;13(7):882–890. doi: 10.1123/ijspp.2017-0638. PMID: 29252067.