Dieta sportowca

Jak zlikwidować niedobory witaminy B12 u sportowców?

witamina b12

Niedobór witaminy B12 dla sportowców może oznaczać brak spodziewanych efektów treningu, a nawet nieodwracalne zmiany w mózgu. Z czego wynikają braki tej witaminy, jak można je uzupełnić? Na te pytania odpowiemy w tym artykule.

Dlaczego witamina B12 jest tak ważna dla sportowców?

Witamina B12, znana również jako kobalamina, ma bezpośredni wpływ na wydajność i zdrowie sportowców. Odpowiada między innymi za:

  • Produkcję erytrocytów: Sportowcy często zmuszają swoje ciała do intensywnych treningów, co zwiększa zapotrzebowanie na tlen w mięśniach. Witamina B12 wspomaga produkcję erytrocytów w szpiku kostnym, co umożliwia efektywną dystrybucję tlenu do aktywnych mięśni. Dzięki temu sportowcy mogą trenować dłużej i efektywniej.
  • Prawidłowe przewodzenie impulsów nerwowych: Witamina B12 jest niezbędna przy produkcji osłonek mielinowych, które chronią włókna nerwowe, umożliwiając prawidłowe przewodzenie impulsów nerwowych.
  • Metabolizm: Witamina B12 odgrywa kluczową rolę w przemianach tłuszczów i węglowodanów. W przypadku sportowców przemiany te pozwalają na dostarczenie odpowiedniej ilości energii podczas treningów i zawodów.
  • Wsparcie funkcji mózgu: Witamina B12 wspiera funkcje mózgu, a także pomaga w utrzymaniu równowagi psychicznej poprzez wpływ na syntezę ważnych neuroprzekaźników takich jak serotonina czy dopamina.
  • Zdrowie układu krwionośnego: Witamina B12 reguluje produkcję czerwonych krwinek, które umożliwiają dostarczanie tlenu do mięśni. Proces ten jest niezwykle istotny zwłaszcza dla osób uprawiających sporty wytrzymałościowe.

Jak widać, niedobory witaminy B12 w przypadku sportowców będą wpływać na ich wydajność, regenerację oraz zdrowie układu nerwowego i krążenia. Warto zatem zainteresować się, z czego wynikają niedobory wit. B12.

Niedobory witaminy B12 – z czego wynikają?

Niedobór witaminy B12 w organizmie najczęściej wynika z problemów z jej wchłanianiem w układzie pokarmowym. Do zaburzeń tego typu przyczyniają się schorzenia takie jak choroba Addisona-Biermera, w której przeciwciała atakują czynniki niezbędne do wchłaniania witaminy, choroby jelit, np. choroba Leśniowskiego-Crohna, oraz stany po operacjach układu pokarmowego.

Na poziom witaminy B12 mogą też wpływać alkoholizm, zmiany pH soku żołądkowego oraz niektóre leki, w tym metformina i leki na wrzody żołądka.

Choć nie jest to główna przyczyna niedoborów witaminy B12, to mogą one również wynikać z diety. Powinny o tym pamiętać zwłaszcza osoby, które wybierają dietę wegetariańską lub wegańską, ponieważ produkty roślinne nie zawierają tej witaminy. Do grupy ryzyka należą też kobiety w ciąży i karmiące piersią, które stosują dietę opartą na wegetarianizmie lub weganizmie oraz osoby starsze, które zażywają leki zaburzające wchłanianie witaminy B12.

Skutki niedoborów witaminy B12

Centralne miejsce wśród objawów i skutków niedoboru witaminy B12 zajmuje anemia megaloblastyczna, której podstawą są zaburzenia syntezy DNA w komórkach układu czerwonokrwinkowego. Jej objawami są: osłabienie, łatwe męczenie się, trudności z koncentracją, bladość skóry, bóle głowy, duszności oraz przyspieszenie akcji serca.

Charakterystyczne dla braku witaminy B12 są również objawy neurologiczne, takie jak drętwienie i mrowienie kończyn, zaburzenia czucia skórnego, zmiany w sposobie poruszania się, niedosłuch i problemy z węchem.

Niedobór witaminy B12 wpływa także na psychikę, powodując zaburzenia poznawcze, otępienie, depresję, manię i inne problemy emocjonalne. Osoby cierpiące na niedobór tej witaminy mogą także doświadczać problemów z układem pokarmowym, których skutkiem może być utrata masy ciała, brak apetytu, bóle brzucha czy zaparcia. Wśród objawów skórnych z kolei wyróżnia się zażółcenie skóry oraz potencjalne nabyte bielactwo.

Na skutki niedoboru witaminy B12 zdecydowanie bardziej narażeni są sportowcy, ponieważ ich organizm zużywa ją w większych ilościach. Sportowiec ze zbyt niskim poziomem wit. B12 będzie cierpiał na spadki nastroju, szybciej będzie się męczył, a zmiany w układzie nerwowym mogą powodować apatię i stany depresyjne, które wpłyną negatywnie na chęć do wykonywania ćwiczeń. Dlatego tak ważne jest monitorowanie poziomu tej witaminy w organizmie i ewentualne jej uzupełnianie.

Jak zwalczać niedobory witaminy B12?

W celu zredukowania niedoborów witaminy B12 pomocne okazują się:

  • Dieta bogata w produkty zwierzęce.
  • Ewentualnie suplementacja wit. B12 preparatami dostępnymi w aptece.

Kluczem do utrzymania odpowiedniego poziomu witaminy B12 w organizmie jest zbilansowana dieta oraz regularne badania kontrolne.

baner alab sport

Badania laboratoryjne jako pierwszy krok w walce z niedoborami

Badania laboratoryjne stanowią niezastąpione narzędzie w procesie diagnozowania różnorodnych niedoborów w organizmie człowieka. Dzięki nim możliwe jest dokładne określenie poziomu witamin, minerałów, hormonów czy innych kluczowych składników, które mają bezpośredni wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Wielokrotnie objawy niedoborów witaminy B12 mogą być niejasne, ogólne lub mylące, co sprawia, że bez odpowiednich badań trudno jest postawić precyzyjną diagnozę i wdrożyć skuteczne leczenie.

Współczesna medycyna kładzie duży nacisk na profilaktykę i wczesne wykrywanie problemów zdrowotnych. W tym kontekście badania laboratoryjne odgrywają rolę pierwszego kroku w walce z niedoborami, umożliwiając szybką interwencję i dostosowanie diety czy suplementacji do indywidualnych potrzeb pacjenta. Regularne kontrolowanie poziomu kluczowych składników w organizmie pozwala nie tylko na uniknięcie poważnych konsekwencji zdrowotnych, ale także na poprawę jakości życia i ogólnego samopoczucia.

Wskaźnikiem zawartości witaminy B12 w organizmie jest oznaczenie stężenia  kwasu metylomalonowego w moczu. Należy oznaczyć również stężenie witaminy B12 w surowicy.

W stanach niedoboru witaminy B12 występuje czynnościowy niedobór folianów i gromadzenie się homocysteiny. Należy zatem oznaczyć też stężenie kwasu foliowego i homocysteiny w surowicy.

W jakich produktach naturalnie występuje witamina B12?

Witamina B12 w naturalnej postaci występuje w produktach odzwierzęcych. Nie posiadają jej warzywa i owoce, więc osoby na diecie roślinnej powinny zadbać o jej suplementację. Witaminę B12 w dużych ilościach znajdziemy w:

  • mięsie i przetworach mięsnych, tj. wieprzowina, wołowina, wątroby (wołowe, wieprzowe, cielęce, drobiowe), mięso indycze, kurczak, baleron, szynka czy mięso królika;
  • rybach, w szczególności takich jak: szczupak, łosoś, pstrąg i makrela;
  • produktach mlecznych, np. w mleku, serach twarogowych, jogurtach, kefirach i śmietanie;
  • serach, takich jak ser edamski, gouda czy brie;
  • jajach;
  • drożdżach spożywczych, które są dobrym źródłem witaminy B12 dla wegetarian.

Zbilansowana dieta zawsze powinna być pierwszym źródłem witaminy B12, zarówno u sportowców, jak i u innych osób. Gdyby jednak niedobory okazały się poważniejsze, lekarz może zalecić inne skuteczne metody ich redukcji.

Weryfikacja merytoryczna: Agnieszka Kobiela-Mednis, Agata Strukow

PODZIEL SIĘ TYM ARTYKUŁEM

ALAB sport oficjalnym partnerem Wings for Life Word Run!

Biegniemy dla tych, którzy nie mogą.
Wings for Life World Run to bieg, który nie tylko mobilizuje społeczność na całym świecie, ale również inicjatywa wspierająca osoby dotknięte urazami rdzenia kręgowego.

PODZIEL SIĘ TYM ARTYKUŁEM